🔎 Czy mieszkańcy gminy Milicz dopłacają do usług komunalnych w gminie Cieszków, a być może (w przeszłości) również w gminie Żmigród?
To pytanie jest dziś jak najbardziej zasadne. I nie jest to pytanie bezpodstawne, lecz efekt analizy dokumentu, na który czekałem blisko trzy lata.
📄 Po niemal trzech latach zabiegania o informacje dotyczące bilansowania usług komunalnych świadczonych na terenie poszczególnych gmin będących udziałowcami spółki PGK Dolina Baryczy otrzymałem kolejną odpowiedź podpisaną przez Panią Prezes spółki.
Czy uzyskane informacje rozwiały wcześniejsze wątpliwości, które się pojawiły w związku z wcześniejszą korespondencją? Niestety, nie. Co więcej, pojawiły się kolejne pytania, na które mieszkańcy powinni poznać odpowiedzi.
📊 Co wynika z dokumentu dotyczącego 2025 roku?
Z przedstawionych danych wynika, że największe przychody spółka osiągnęła na terenie gminy Milicz. To właśnie Milicz jest największym udziałowcem PGK Dolina Baryczy, a jednocześnie jedyną gminą, która działa w formule in-house, powierzając spółce również inne zadania niż tylko zaopatrzenie w wodę i odbiór ścieków.
Jednocześnie z tej samej tabeli wynika, że na terenie gminy Cieszków koszty świadczenia usług przewyższyły uzyskane przychody.
Co to oznacza w praktyce?
Może to wskazywać, że przychody uzyskiwane z usług świadczonych w Cieszkowie nie pokrywają kosztów ich realizacji. Innymi słowy, działalność ta wykazuje deficyt, który w jakiś sposób musi zostać rozliczony w ramach całej spółki.
I tu pojawia się zasadnicze pytanie: z jakich środków pokryto tę różnicę?
💰 Czy mieszkańcy Milicza mogą ponosić część kosztów usług świadczonych w innych gminach?
Podczas jednej z wypowiedzi Pani Prezes usłyszałem, że spółka stanowi jeden organizm i powinna bilansować się jako całość. Z punktu widzenia funkcjonowania przedsiębiorstwa takie podejście może być zrozumiałe.
Nie oznacza to jednak, że nie powinniśmy sprawdzać, jak rozkładają się koszty i przychody pomiędzy poszczególnymi gminami.
Jeżeli bowiem jedna gmina generuje stratę, a inna przynosi spółce zyski, należy ustalić, czy i w jaki sposób te wyniki wpływają na siebie nawzajem.
Nie przesądzam, że mieszkańcy Milicza dopłacają do usług świadczonych w Cieszkowie czy też w Żmigrodzie. Otrzymany dokument nie pozwala mi na wyciągnięcie tak jednoznacznego wniosku. Uważam jednak, że jest to realna wątpliwość, którą należy rzetelnie zweryfikować. Niezbędna będzie wrócić do lat ubiegłych!
Jeżeli okaże się, że część kosztów działalności deficytowej jest pokrywana z zysków osiąganych na usługach świadczonych w Miliczu, trzeba będzie odpowiedzieć na kolejne pytanie: czy mieszkańcy naszej gminy nie płacą za te usługi więcej, niż wynikałoby to z uzasadnionych kosztów ich realizacji - rzetelnej kalkulacj?
🏛️ Nie bez znaczenia pozostaje również kwestia nadzoru nad spółką.
W poprzedniej kadencji zmieniono umowę spółki PGK Dolina Baryczy. Wcześniej gmina Milicz, jako największy udziałowiec, miała dwóch przedstawicieli w Radzie Nadzorczej, natomiast Cieszków i Żmigród po jednym.
Po zmianie każdy ze współwłaścicieli ma po jednym przedstawicielu.
Z jednej strony oznaczało to zmniejszenie składu Rady Nadzorczej. Z drugiej jednak strony Milicz utracił przewagę wynikającą z posiadania dwóch przedstawicieli, mimo że pozostaje największym udziałowcem spółki.
Czy ta zmiana była korzystna dla gminy Milicz? Jaki był jej rzeczywisty cel i jakie przyniosła konsekwencje dla nadzoru nad działalnością spółki?
W kontekście przedstawionych danych pytania te nabierają dodatkowego znaczenia. Nie chodzi o kwestionowanie zasad współpracy między samorządami, lecz o to, by każdy z udziałowców miał rzetelną wiedzę o sytuacji finansowej spółki i skutkach podejmowanych decyzji.
❓ Co jeszcze trzeba wyjaśnić?
Dziś dysponujemy informacjami za 2025 rok. To jednak zdecydowanie za mało, by ocenić, czy mamy do czynienia z jednorazową sytuacją, czy z problemem występującym od lat.
Dlatego konieczne jest ustalenie:
🔹 Jak kształtowały się przychody i koszty usług w poszczególnych gminach w poprzednich latach?
🔹 Czy podobna sytuacja występowała również wcześniej na terenie Cieszkowa?
🔹 Jak wygląda bilans usług świadczonych na terenie gminy Żmigród? Na tę chwilę nie dysponuję odpowiedzią pozwalającą ocenić tę kwestię w szerszej perspektywie.
🔹 W jaki sposób pokryto różnicę pomiędzy kosztami a przychodami w Cieszkowie w 2025 roku?
🔹 Czy ewentualny deficyt został pokryty z zysków osiągniętych na innych usługach, w tym na terenie gminy Milicz?
🔹 Czy sposób rozliczania usług pomiędzy gminami ma wpływ na wysokość cen, które płacą mieszkańcy?
Na podstawie wcześniejszych wypowiedzi Pani Prezes podczas komisji Rady Miejskiej, w których uczestniczyłem, można przypuszczać, że wynik całej spółki uwzględnia również zyski i straty z działalności prowadzonej w poszczególnych gminach. To jednak wymaga potwierdzenia na podstawie konkretnych danych finansowych.
📢 Nie chodzi o konflikt między gminami. Chodzi o uczciwe zasady i pieniądze mieszkańców.
Nie oczekuję, że każda usługa komunalna musi przynosić zysk ale nie może przynosić straty, która będzie pokrywana z zysków wypracowanych w innej gminie. Oczekuję natomiast przejrzystych zasad rozliczeń, rzetelnej informacji i możliwości sprawdzenia, czy koszty ponoszone przez mieszkańców są uzasadnione.
Nie wydaje mi się, aby mieszkańcy Milicza byli gotowi płacić więcej za wodę, ścieki czy inne usługi komunalne tylko po to, aby pokrywać ewentualne straty powstające w innych gminach — jeśli taki mechanizm rzeczywiście występuje.
Jeżeli analiza dokumentów potwierdziłaby taki stan rzeczy, nie byłoby to rozwiązanie, na które mógłbym wyrazić zgodę. I podejrzewam, że podobne stanowisko podzieliłoby wielu mieszkańców naszej gminy.
Dlatego sprawa wymaga dalszego wyjaśnienia. Nie stawiam dziś ostatecznych tez, ale nie zamierzam również ignorować danych, które rodzą uzasadnione pytania.
Mieszkańcy mają prawo wiedzieć, jak funkcjonuje spółka, której współwłaścicielem jest ich gmina, oraz czy pieniądze, które płacą za usługi komunalne, są rozliczane w sposób przejrzysty i sprawiedliwy.
Bo przejrzystość finansów spółki komunalnej to nie przywilej. To obowiązek wobec mieszkańców. 🏛️